Finans

Borsa İstanbul’da kısa vadede yukarı yönlü yeni bir hareketin başlayabileceğini düşünüyorum. Ancak bu hareketin geçmiş yıllarda olduğu gibi tüm hisseleri yukarı taşıyan geniş tabanlı bir ralli olmayacağı kanaatindeyim. Mevcut makroekonomik görünüm, bankacılık sektörünün değerlemeleri, yabancı yatırımcı davranışı ve teknik göstergeler birlikte değerlendirildiğinde, bu sürecin lokomotifinin bankacılık hisseleri olma ihtimali daha yüksek görünüyor.

S&P 500 son iki yılda yatırımcılarına güçlü getiriler sağladı. Yapay zekâ yatırımları, büyük teknoloji şirketlerinin beklentilerin üzerinde gelen bilançoları ve ekonominin resesyona girmeden büyümeyi sürdürmesi, endeksi yeniden tarihi zirvelere taşıdı. Ancak finansal piyasalarda en yüksek fiyatlar her zaman en düşük riski ifade etmez. Aksine, geçmiş büyük düzeltmeler incelendiğinde ortak bir özellik dikkat çeker: Riskler, çoğu yatırımcının artık risk görmediği dönemlerde birikmeye başlar. Finansal piyasalarda en tehlikeli dönemler, risklerin görünmediği değil, yatırımcıların riskleri önemsememeye başladığı dönemlerdir.

Birinci yazıda üretimin karşı karşıya olduğu maliyet baskısını ele almıştım. Bu yazıda ise daha temel bir soruya cevap arıyorum: Türkiye neden küresel rekabette geriliyor? Sorun yalnızca yüksek enflasyon veya yüksek faiz değil. Asıl sorun, üretim maliyetlerinin rakip ülkelerden daha hızlı artması ve buna karşın verimlilik artışının aynı hızda gerçekleşmemesi.

“Ekonomiler bazen krizlerle değil, sessizce güç kaybeder. Fabrikalar çalışmaya devam eder, üretim sürer, ihracat yapılır. Ancak bir noktadan sonra rakamlar, görünmeyen bir gerçeği ortaya koymaya başlar: Rekabet gücü erimektedir.”

Türkiye’nin son beş yılda yaşadığı süreç tam da böyle bir hikâyeyi anlatıyor. Bugün ihracatçının, sanayicinin ve üreticinin dile getirdiği “rekabet edemiyoruz” serzenişi yalnızca bir algı değil; resmi verilerle desteklenen yapısal bir dönüşümün sonucu.

Dünya ticaretinin en kritik “boğum noktalarından” biri olan Hürmüz Boğazı, bugünlerde İran ile yaşanan gerilimler nedeniyle yeniden bir ekonomik silah haline gelmiş durumda. Peki, bu dar su yolu neden bu kadar vazgeçilmez?

Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) tarafından açıklanan 2025 Aralık ayı verileri, ekonomi dünyasının masasına kritik bir tablo bıraktı: Özel sektörün yurt dışından sağladığı toplam kredi borcu 173,3 milyar dolara ulaştı. Ancak bu rakamın sadece bir borç artışı olmadığını, satır aralarında yatan derin bir “finansal ayrışmayı” temsil ettiğini görüyoruz.

Tarih, bazen en büyük hamlelerini sessizce yapar. 1985 yılında New York’taki Plaza Otel’de alınan bir karar, o dönemin yükselen gücü Japonya’yı 40 yıllık bir duraklamaya hapseden süreci başlatmıştı. O gün bir araya gelen Amerika, Japonya, Almanya, Fransa, İngiltere aldıkları kararla Japonya’nın hegemonyasına son veriyorlardır.  Bugün, 2026’nın ilk çeyreğinde Yuan’ın Dolar karşısındaki %5,5’lik sessiz yükselişi, akıllara tek bir soruyu getiriyor: Yeni bir Plaza Anlaşması mı kurgulanıyor?

Ekonomi tarihinin tozlu rafları, emtia fiyatlarının on yıllarca uyuyup sonra aniden devleştiği “süper döngülerle” doludur. Bugün, 2026 yılının başındayken; ons altının 31 Aralık 2025’ten bu yana sadece bir ayda %20 değer kazandığına, gümüşün ise %55’lik bir ralliyle 110 dolar sınırını aşarak tarih yazdığına şahitlik ediyoruz. Peki, bu yükseliş sadece geçici bir heyecan mı, yoksa yeni bir süper döngünün şafağında mıyız? Biraz daha geriye gidersek; Son 6 aydır Altın ve Gümüş fiyatları tarihi zirveler yapmaktadır.

Son dönemde ekonomi çevrelerinde sıkça dile getirilen iki ana sorun var: Vergi sistemimizdeki çarpıklık ve sanayi sektöründeki kan kaybı. Bu iki mesele, Türkiye ekonomisinin geleceği açısından derin ve endişe verici etkiler yaratma potansiyeline sahip. Türkiye’de vergi gelirleri içinde dolaylı vergilerin payı oldukça yüksek. Dolaylı vergiler, mal ve hizmet tüketimine bağlı vergilerdir (örneğin KDV, ÖTV). Dolaysız vergiler ise gelir, kurum kazancı, mülkiyet üzerinden alınan vergilerdir.

Altın fiyatları, son yükseliş ivmesiyle birlikte, geçmişteki büyük rallilere benzer bir formasyon sergilemektedir. Şu anki dönemin de yaklaşık olarak 9. haftaya girmiş olması, geçmişteki döngülerle bir benzerlik taşımaktadır.